Kinh tế Nhật Bản và quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản

VIETRADE - Năm 2016, kinh tế Nhật Bản tăng trưởng với tốc độ 0,5%, tương đương mức tăng trưởng năm 2015. Dự kiến năm 2017 con số này sẽ là 0,6%. Tháng 1 năm 2016, Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) đã thông qua chính sách lãi suất âm như một biện pháp nới lỏng tiền tệ mới, nhằm nỗ lực khắc phục tình trạng giảm phát trong bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản đang đối mặt với suy thoái và nền kinh tế toàn cầu bất ổn.

Lạm phát giá tiêu dùng nước này năm 2016 giảm biên khoảng 0,1% do tiêu thụ nội địa trì trệ. Tỷ lệ thất nghiệp tăng 3,1% so với mức 3,4% năm 2015.

Xuất khẩu của Nhật Bản năm 2016 tăng 3,1% đạt 645 triệu USD, trong khi nhập khẩu giảm 6,5% với 606 triệu USD, đưa thặng dư thương mại nước này lên 39 triệu USD.

Một số chỉ số kinh tế tổng hợp của Nhật Bản

 

2015

2016

2017

Dân số (triệu người)

127

126,8

126,4

GDP (tỷ US$)

4.124

4.730

5.106

Tăng trưởng GDP thực tế (%)

0,5

0,5*

0,6*

GDP trên đầu người (US$)

32.479

37.304

40.408

Tỷ lệ lạm phát (%)

0,8

-0,1

0,5*

Tỷ lệ thất nghiệp (%)

3,4

3,1

3,2*

Tỷ giá hối đoái (trên US$)

121

109

-

Xuất khẩu (tỷ US$)

624,9

645

-

Nhập khẩu (tỷ US$)

648,3

606

-

Tăng trưởng xuất khẩu (%)

-9,6

3,1

-

Tăng trưởng nhập khẩu (%)

-20,2

-6,5

-

Nguồn: Bộ Tài chính Nhật Bản, Quỹ tiền tệ quốc tế (IFM)

*Số liệu dự báo của IFM

Tình hình kinh tế hiện tại

Nhật Bản là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới trong đó khu vực dịch vụ đóng góp hơn 70% GDP của cả nước gồm dịch vụ bán buôn, bán lẻ, dịch vụ bất động sản và các hoạt động chuyên môn, khoa học và kỹ thuật là trụ cột chính về dịch vụ. Với tầm quan trọng ngày càng giảm của các ngành nông nghiệp và khai khoáng (đóng góp ít hơn 1% vào GDP), thì ngành sản xuất và xây dựng chiếm phần còn lại của GDP. Thiết bị vận tải, thực phẩm và đồ uống là những ngành sản xuất chính của Nhật Bản.

Nền kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 0,5% vào năm 2016, giữ nguyên tốc độ của năm 2015. Tình hình kinh tế chậm chạp chủ yếu vì chi tiêu của người tiêu dùng thấp do sự gia tăng của thuế doanh thu tăng từ 5% lên 8% trong tháng 4 năm 2014 và sự suy giảm trong xuất khẩu do đồng Yên tăng giá trong thời điểm Brexit và cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Trong cuộc điều tra hàng quý do Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) công bố vào tháng 12 năm 2016, chỉ số khuếch tán cho các nhà sản xuất lớn đứng ở mức 10, tăng 4 điểm so với tháng 9 năm 2016.

Xuất khẩu của Nhật Bản tăng 3,1% lên 645 tỷ đô la Mỹ vào năm 2016. Nếu xét theo đồng đô la Mỹ, xuất khẩu của Nhật Bản đã tăng trung bình hàng năm khoảng 10% phản ánh sự tăng giá mạnh của đồng Yên; trong khi xét theo đồng Yên thì kim ngạch xuất khẩu lại giảm. Ngược lại, nhập khẩu đã giảm 6,5% xuống còn 606 tỷ USD, dẫn đến thặng dư thương mại khoảng 39 tỷ USD. Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản trong năm 2016, giảm 7,1% so với năm 2015. Xuất khẩu sang Trung Quốc, thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Nhật Bản, ghi nhận mức giảm hàng năm là 6,5% vào năm 2016.

Lạm phát giá tiêu dùng của Nhật Bản giảm nhẹ 0,1% trong năm 2016, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 3,1% từ 3,4% vào năm 2015.

Doanh thu bán lẻ tăng nhẹ 0,6% vào năm 2016 sau khi tăng 0,4% vào năm 2015. Tuy nhiên, chi tiêu hộ gia đình đã giảm 0,3% so, ghi nhận sự sụt giảm mười năm liên và phản ánh nhu cầu trong nước thấp. Do sự tăng trưởng kinh tế chậm chạp, chính phủ Nhật Bản đã thông báo hoãn tăng thuế tiêu dùng giai đoạn hai vào năm 2019.

Du lịch trong nước là một trong những điểm sáng cho nền kinh tế Nhật Bản trong những năm gần đây, hỗ trợ ngành bán lẻ, khách sạn và nhà hàng trong nước phát triển. Năm 2016, tổng số khách đến Nhật Bản đạt 24 triệu người, tăng 21,8% sau khi tăng trưởng ấn tượng 47,1% vào năm 2015. Năm 2016, hơn 6 triệu khách du lịch Nhật Bản đến từ Trung Quốc, tăng 27,6% so với năm trước. Tiếp theo là khách du lịch đến từ Hàn Quốc (5,1 triệu), Đài Loan (4,2 triệu) và Hồng Kông (1,8 triệu). Hoa Kỳ đứng thứ năm về số lượng khách du lịch đến Nhật Bản, tăng 20,3% lên 1,2 triệu vào năm 2016.

Thương mại Việt Nam – Nhật Bản

Nhật Bản là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, kim ngạch tăng trưởng hàng năm và hiện là thị trường lớn thứ ba sau Hoa Kỳ và trung Quốc. Cơ cấu hàng hóa của Nhật Bản và Việt Nam mang tính bổ sung, không cạnh tranh. Nhật Bản là nước nhập siêu lớn về thủy sản, mặt hàng công nghiệp tiêu dùng như: dệt may, giày da, thực phẩm chế biến trong khi Việt Nam lại là nước có lợi thế cạnh tranh tuyệt đối về các sản phẩm này. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nhật Bản máy móc, thiết bị, công nghệ và nguyên liệu cho sản xuất.

Theo số liệu thống kê, hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản trong tháng 5/2017 đạt trị giá 1,49 tỷ USD, tăng 17,5 so với tháng tháng 4/2017; nâng tổng kim ngạch xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2017 lên 6,51 tỷ USD, tăng trưởng 19,5% so với cùng kỳ năm 2016.

Trong 5 tháng đầu năm 2017, dệt may là nhóm hàng có kim ngach xuất khẩu lớn nhất, đạt 1,13 tỷ USD, chiếm 17,4% tổng trị giá xuất khẩu, tăng trưởng 10,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xếp thứ hai trong bảng xuất khẩu là nhóm hàng phương tiện vận tải và phụ tùng, kim ngạch đạt 833,77 triệu USD, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 13,8% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Đứng thứ ba về kim ngạch xuất khẩu là nhóm hàng máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác, đạt 683,79 triệu USD, tăng trưởng 15,9% so với cùng kỳ năm 2016, chiếm 10,5% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Nhìn chung, trong 5 tháng đầu năm 2017, hầu hết các nhóm hàng xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản đều có mức tăng trưởng dương về kim ngạch so với cùng năm ngoái, một số nhóm hàng có kim ngạch tăng trưởng cao gồm: sắt thép các loại tăng 179,3%; điện thoại các loại và linh kiện tăng 157,7%; xơ, sợi dệt các loại tăng 57,5%; hàng rau quả tăng 56,1%.

Tuy nhiên, một số nhóm hàng xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản lại có kim ngạch sụt giảm so với cùng kỳ như: hạt tiêu giảm 21,1%; thức ăn gia súc và nguyên liệu giảm 17,2%; kim loại thường khác và sản phẩm giảm 15,7%.

Cụ thể, 5 năm gần đây (từ năm 2012 đến 2016), Việt Nam duy trì mức xuất siêu sang Nhật Bản trong 3 năm đầu (2012, 2013, 2014), những 2 năm sau đó mức thặng dư thương mại đảo chiều sang nước bạn.

Trong đó, năm 2012 Việt Nam xuất siêu được 1,462 tỷ USD; năm 2013 xuất siêu 2,016 tỷ USD; năm 2014 xuất siêu 1,767 tỷ USD. Bước sang năm 2015, Việt Nam nhập siêu từ Nhật Bản 218 triệu USD; năm 2016 nhập siêu 393 triệu USD.




Nội dung liên quan:

Tin mới hơn:

Tin cũ hơn: