VIETRADE - Xuất khẩu vẫn tăng

Tháng 5/2012, xuất khẩu đạt 9,1 tỷ USD, tăng nhẹ so với tháng 4 (8,9 tỷ USD). Gộp 5 tháng, xuất khẩu đạt 42,8 tỷ USD, tăng 24,1% so với 5 tháng 2011. Khối các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng trưởng với mức tăng 43,7% so với cùng kỳ năm trước.

Qua 5 tháng đã có 13 mặt hàng đạt ngưỡng từ 1 tỷ U SD trở lên, tăng 1 mặt hàng là phương tiện vận tải và phụ tùng, so với cùng kỳ năm 2011.

Xuất khẩu của nhóm nông, lâm, thủy sản đã lấy lại đà tăng trưởng, khối lượng và giá trị xuất khẩu hầu hết các mặt hàng đều tăng khả quan. Xuất khẩu càphê 5 tháng đạt 850 nghìn tấn, được 1,7 tỉ USD. Hai thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam là Đức (chiếm 13,9%) và Hoa Kỳ (12,8%) tăng trưởng khá cả về lượng và giá trị. Thị trường Indonesia tăng trưởng đột biến, gấp 8 lần so với cùng kỳ năm 2011. Các mặt hàng chè, tiêu, điều…vẫn giữ được thị trường tiêu thụ ổn định. Lượng chè xuất khẩu 5 tháng đạt 50 nghìn tấn với kim ngạch hơn 71 triệu USD, tăng 19,6% về lượng và 118,7% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Tình hình tiêu thụ chè khá khả quan ở hầu hết các thị trường lớn, trong đó Pakistan tiếp tục giữ vị trí thứ nhất.

Xuất khẩu gạo tháng 5 đạt 750 ngàn tấn, thu về 340 triệu USD, đưa lượng gạo xuất khẩu 5 tháng đầu năm ước đạt gần 3 triệu tấn, với giá trị 1,37 tỷ USD, so cùng kỳ năm trước giảm 12,4% về lượng, về giá trị lại giảm tới 17,2%, do  giá gạo tiếp tục xu hướng giảm so với đầu năm. Giá xuất khẩu bình quân chung 4 tháng đầu năm đạt 470 USD/tấn, giảm 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Thị trường xuất khẩu gạo lại có nhiều thay đổi, trong đó thị trường Trung Quốc tăng mạnh, gấp 4,4 lần về lượng và gần 4 lần về giá trị so với cùng kỳ năm trước và trở thành thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam. Thị trường Malaysia đã vượt Indonesia và trở thành thị trường nhập khẩu lớn thứ hai, tăng xấp xỉ 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo đang tích cực tìm thị trường mới thay thế cho các thị trường truyền thống. Châu Phi có những thị trường tăng trưởng vượt bậc như Bờ Biển Ngà, Gana và Xênêgan, giúp tiêu thụ gạo phẩm cấp trung bình của Việt Nam có nhiều triển vọng.

Cao su tuy qua 5 tháng đã vào nhóm mặt hàng có kim ngạch 1 tỷ USD, nhưng tình hình xuất khẩu cao su so với cùng kỳ năm trước có diễn biến trái chiều, khi số lượng tăng tới 41,7% thì trị gía lại giảm 11,6%. 

Nguyên nhân do giá xuất khẩu giảm mạnh theo giá cao su trên thị trường thế giới. Từ đầu năm tới nay, giá cao su thế giới biến động mạnh theo chiều hướng giảm. Trên sàn Tocom, giá cao su giao tháng 10 trung bình tháng 5 (tính đến 25/5) giảm xấp xỉ 30% so với cùng kỳ năm 2011. Giá cao su giao ngay SMR CV trên thị trường Malaysia trung bình tháng 5 giảm khoảng 26% so với cùng kỳ.

Xuất khẩu của nhóm công nghiệp chế biến 5 tháng đầu năm với kim ngạch 26 tỷ USD, tăng35,6% so với cùng kỳ năm trước, giữ vị trí đầu tầu tăng trưởng xuất khẩu nói chung. Một số mặt hàng trong nhóm vẫn đạt mức tăng trưởng cao như: chất dẻo nguyên liệu, sản phẩm chất dẻo, gỗ và sản phẩm gỗ, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, sản phẩm từ thép và đặc biệt mặt hàng máy ảnh, máy quay phim và linh kiện tăng 598,8%.

Xuất khẩu da giày vẫn duy trì mức tăng trưởng trên 10% trong các tháng gần đây, tổng kim ngạch xuất khẩu sau năm tháng đầu năm 2012 đạt hơn 2,71 tỉ USD, tăng 14,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu dệt may có dấu hiệu chững lại, đạt kim ngạch xuất khẩu 1,1 tỷ USD trong tháng 5, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sau năm tháng đầu năm 2012 chỉ mới đạt khoảng 5,3 tỷ USD, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tháng thứ ba liên tiếp ngành dệt may rơi vào tình trạng này, do lượng đơn đặt hàng từ các thị trường chính vẫn trong xu thế giảm, các đơn hàng có xu hướng giảm giá, các khách hàng chủ lực là EU và Mỹ vẫn tồn nhiều sản phẩm quần áo Đông Xuân, các nhà phân phối không nhập thêm hàng.

Nhóm nhiêu liệu khoáng sản chỉ tăng không đáng kể so với cùng kỳ năm trước, trong nhóm này, than đá tiếp tục giảm.

Xuất khẩu vào thị trường Mỹ tăng 19,8% và chiếm tỷ trọng 17,3%; xuất khẩu vào EU tăng 21,6% và chiếm tỷ trọng 17,1%; xuất khẩu vào ASEAN tăng 19,5% và chiếm tỷ trọng 14,4%; xuất khẩu vào Nhật Bản tăng 41,6% và chiếm tỷ trọng 12,3%; xuất khẩu vào Trung Quốc tăng 33,3% và chiếm tỷ trọng 11,7%.

Rào cản

Bộ Y tế Nhật Bản quyết định kiểm tra 30% các lô tôm nhập khẩu từ Việt Nam đối với chất Ethoxyquin với mức giới hạn cho phép là 0,01 ppm. Phía Nhật Bản thông báo sẽ tăng tần suất kiểm tra lên mức 50 - 100%  nếu tiếp tục phát hiện dư lượng chất Ethoxyquin vượt mức cho phép trong tôm nhập khẩu từ Việt Nam. Việc kiểm tra sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới xuất khẩu tôm, làm tốn thêm chi phí của doanh nghiệp.

Trước tình hình đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đề nghị doanh nghiệp tăng cường kiểm soát chặt chẽ chất Ethoxyquin trước khi chế biến và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thông tin về nguồn lây nhiễm, cách phòng tránh và tăng cường kiểm soát từ khâu nguyên liệu đối với chất Ethoxyquin (Ethoxyquin được sử dụng khá phổ biến làm chất chống oxy hóa trong sản xuất thức ăn thủy sản).

Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa áp mức thuế chống bán phá giá từ 9 - 28% đối với các nhà sản xuất ống thép hàn carbon của Việt Nam. Mức thuế 9% áp dụng cho những nhà sản xuất tự nguyện hợp tác trong điều tra và 28% cho những công ty không hợp tác. Đây là loại ống thép dùng để dẫn nước, khí dưới áp suất thấp trong hệ thống sưởi ấm, làm mát… Ước tính mỗi năm Việt Nam xuất khẩu 50 triệu USD ống thép hàn carbon vào Mỹ.

Hồi tháng 3/2012, DOC cũng đã ra phán quyết sơ bộ về chống trợ cấp đối với ống thép hàn carbon của Việt Nam và Ấn Độ xuất khẩu vào Mỹ. DOC áp mức thuế suất cho 2 bị đơn bắt buộc của Việt Nam là 0,04% và 8,06%. Dự kiến DOC sẽ ban hành quyết định cuối cùng vào ngày 6/8 và ra lệnh áp thuế chống trợ cấp vào ngày 27/9.

Đầu tháng 5/2012, Brazil cũng khởi kiện chống bán phá giá đối với sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ nhiều nước, trong đó có Việt Nam. (Còn nữa)