|
Kết quả
Với số dân trên 140 triệu người, tổng sản phẩm quốc nội đạt 1.500 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt 12.000 USD/năm, cự ly không quá xa, nền sản xuất và người tiêu dùng hai bên từng biết đến hàng hoá của nhau, Nga là một thị trường truyền thống, tiềm năng của Việt Nam.
Những năm gần đây, thương mại giữa Việt Nam và Nga có bước tiến. Năm 2011, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 2,12 tỷ USD, trong đó, Việt Nam xuất khẩu (XK) 1,38 tỷ USD, tăng 66,2% so với năm 2010, và là năm đầu tiên Việt Nam xuất siêu sang Nga. Hai tháng đầu năm 2012, Việt Nam đã XK sang Nga 331 triệu USD, và tiếp tục xuất siêu.
Cơ cấu hàng hóa XNK giữa Việt Nam và Nga bổ sung cho nhau. Việt Nam XK chủ yếu sang Nga thủy sản, máy tính, sản phẩm điện tử, hàng dệt may, giày dép, nông lâm thuỷ hải sản...và NK từ Nga chủ yếu là xăng dầu, sắt thép và sản phẩm từ sắt thép, hóa chất, máy móc thiết bị, phụ tùng, phân bón...
Xúc tiến thương mại (XTTM) giữa hai nước đã có sắc thái mới. Triển lãm hàng XK của Việt Nam được tổ chức tại Nga, với những hàng hóa chất lượng cao, thương hiệu uy tín chiếm được cảm tình của người tiêu dùng Nga, khẳng định quyết tâm đứng chân tại thị trường truyền thống này. Các đoàn doanh nghiệp (DN) của Nga cũng thường xuyên tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế của Việt Nam, tìm hiểu thị trường, thiết lập quan hệ với các đối tác Việt Nam
Chưa tương xứng
Tuy nhiên, XK của Việt Nam vào Nga chỉ chiếm 0,5% tổng kim ngạch NK của Nga, cho thấy dung lượng của thị trường Nga là rất lớn. NK từ Nga chỉ chiếm 0,7% tổng kim ngạch NK của Việt Nam. Các kết quả trên chứng minh rằng quan hệ thương mại giữa hai nước chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh mỗi nước.
Nga là thị trường mở, không khó tính, nhưng chính điều này khiến việc thâm nhập thị trường luôn vấp phải sự cạnh gay gắt với nền kinh tế khác đã có mặt tại thị trường này với những hàng hoá tương tự hàng của ta.
Các DN Việt Nam XK hàng hóa vào Nga đến nay hầu như không có đầu mối giao dịch thương mại tập trung, ổn định; số lượng DN có văn phòng đại diện hay chi nhánh tại Nga rất ít.
Các DN của ta còn gặp phải vướng mắc về thủ tục pháp lý, thanh toán và tiếp cận hệ thống phân phối nội địa, thiếu thông tin về thị trường, giá cả, thị hiếu người tiêu dùng...
Tín hiệu mới
Quan hệ thương mại hai nước càng có nhiều triển vọng khi Nga gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) tháng 12/2011. Trong cam kết của Nga về lộ trình giảm thuế NK đối với nhiều mặt hàng khi gia nhập WTO, có nhóm hàng nông sản, thủy sản, may mặc, giày da là những mặt hàng chủ lực của Việt Nam XK sang Nga. Theo đó, trong vòng 3-4 năm tới, một số mặt hàng XK của Việt Nam vào Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Nga còn là thành viên của Liên minh hải quan Nga - Belarus – Kazakhstan mà Việt Nam đang tiến hành đàm phán về Hiệp định thương mại tự do (FTA). Nếu FTA được ký kết, hàng hóa Việt Nam sẽ được miễn thuế hoàn toàn hoặc hạ xuống mức tối thiểu.
Một điểm nhấn là Trung tâm văn hóa thương mại (đa chức năng) và khách sạn Hà Nội - Mátxcơva sẽ hoàn thành vào năm 2013.
Đây là công trình hợp tác giữa Hà Nội và Mátxcơva, làm nơi giao thương hàng hóa, đầu mối thông tin về thị trường và đối tác cho các DN hai quốc gia. Đây cũng là địa điểm lý tưởng để các DN Việt Nam đặt văn phòng đại diện, mở showroom giới thiệu hàng hóa. Trung tâm còn có ý nghĩa thiết thực với cộng đồng người Việt Nam tại Nga.
Trung tâm Hà Nội – Mátxcơva là trung tâm thương mại lớn nhất mà Việt Nam đầu tư ra nước ngoài cho đến nay, được xây dựng trên khu đất 4,9 ha tại km 94 đường vành đai MKAD, thuộc quận Đông Bắc, Matxcơva, với tổng số vốn gần 200 triệu USD. Trong đó, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) hỗ trợ tín dụng và tài trợ vốn cho dự án với tổng mức vốn cho vay là 142,5 triệu USD, chiếm tới hơn 70% tổng vốn đầu tư cho dự án. Để tạo điều kiện cho các DN Việt Nam cần mua, thuê văn phòng, căn hộ tại Trung tâm này, BIDV cũng cam kết cung ứng gói tín dụng trị giá 100 triệu USD đối với khách hàng mua, thuê lại căn hộ, sàn giao dịch… với mức cho vay tối đa 70% tổng giá trị mua nhà, thời gian cho vay tối đa là 15 năm.
Đến nay, các DN Nga đã đầu tư 18 dự án, với tổng vốn khoảng 156 triệu USD, chiếm 0,76% tổng vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội, về các lĩnh vực bất động sản, công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và đào tạo; hợp tác XK lao động, hợp tác du lịch; XNK hàng tiêu dùng, thủ công mỹ nghệ, nông sản…
Định hướng
Việc tăng cường quan hệ thương mại giữa hai nước là yêu cầu khách quan trước thời vận mới của cả hai nước. Quyết tâm đó được thể hiện trong Kế hoạch hành động trung hạn Nga - Việt trong lĩnh vực thương mại và đầu tư đã đề ra mục tiêu năm 2012, kim ngạch thương mại giữa hai nước sẽ đạt 3 tỷ USD và lên mức 5 tỷ USD vào năm 2013 và 10 tỷ USD vào năm 2020. Muốn vậy cần:
Hỗ trợ các DN Việt Nam chủ động phát triển mạng lưới phân phối hàng hóa của mình bằng mở chi nhánh, văn phòng đại diện, showroom giới thiệu sản phẩm với các kênh phân phối, tới khách hàng tại thị trường này.
Tăng cường các hoạt động XTTM bằng nhiều hình thức thích hợp. Các DN Việt Nam phải cập nhật những thông tin về dung lượng thị trường, biến động giá cả, thị hiếu tiêu dùng, luôn đổi mới mẫu mã, chất lượng đạt chuẩn quốc tế, giá cả cạnh tranh, nghiêm túc thực hiện hợp.
Khuyến khích các địa phương hợp tác với các vùng tương ứng của Nga. Phát triển hệ thống giao nhận, vận tải ngoại thương trước hết là vùng Viễn đông. Cải thiện tình hình tín dụng thương mại để việc thanh toán được xuôn sẻ.
Sớm có đạt được thoả thuận công nhận lẫn nhau về kết quả giám định hàng hoá XNK.
Tranh thủ cộng đồng người Việt Nam tại Nga tham gia vào một số hoạt động trong những lĩnh vực có liên quan./.
Nguyễn Duy Nghĩa |
