2. Một số dấu hiệu các tổ chức, doanh nghiệp lừa đảo:

i) Các tổ chức lừa đảo tại khu vực địa bàn Châu Phi, Nam Á thông thường lấy tên giả có chữ cuối cùng là CORPORATION. Đối tượng lừa đảo nhận là là doanh nghiệp lớn ở một nước Tây Phi, đôi khi tự nhận là Tổ chức phi chính phủ, tổ chức từ thiện hoặc cơ quan của nhà nước. Trong số này, nhiều cơ quan không có chức năng tổ chức đấu thầu và ký kết các hợp đồng thương mại.

ii) Các tổ chức lừa đảo thường không đưa ra số điện thoại cố định, mà chỉ đưa ra số điện thoại di động. Không đưa ra số fax hoặc đưa ra số fax sai, không sử dụng được.

iii) Các tổ chức lừa đảo thường đưa ra các địa chỉ E-mail công cộng như hotmail.com, yahoo.com, gmail. Địa chỉ một số e-mail của DN Pakistan thường là Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. .

iv) Các tổ chức lừa đảo thường đưa ra các điều kiện hợp đồng sao cho có thể tẩu tán tiền/hàng thật nhanh. Về hình thức chuyển tiền, phía “đối tác” Tây Phi thường thúc giục doanh nghiệp Việt Nam chuyển tiền bằng dịch vụ Western Union.

v) Những thư hỏi hàng của các tổ chức lừa đảo thường đưa ra những thông tin đánh vào tâm lý hám lợi của doanh nghiệp ta với giá trị hợp đồng rất lớn, điều kiện thực hiện rất dễ dàng.

vi) Khi có yêu cầu, kẻ lừa đảo thường đưa ra các loại giấy tờ và giấy phép xuất nhập khẩu giả mạo của nước sở tại nhằm tạo niềm tin cho các doanh nghiệp nước ngoài. Thực tế, đối tượng có thể làm giả tất cả các loại giấy tờ nào của bất kỳ cơ quan, tổ chức nào, thời gian gần đây, tính chất tinh vi của các loại giấy tờ giả mạo này càng tăng lên, gây khó khăn cho việc thẩm tra. Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là các văn bản và chứng từ giao dịch này thường mắc nhiều lỗi chính tả, câu chữ không chuẩn mực. Tại đa số các nước khu vực Tây và Trung Phi, tiếng Pháp là ngôn ngữ hành chính, vì vậy tất cả các văn bản nhà nước phải bằng tiếng Pháp. Do đó, nếu một văn bản hành chính như giấy phép kinh doanh tại những nước nói tiếng Pháp mà viết bằng tiếng Anh thì đó có thể là văn bản giả.

3. Các khuyến cáo đối với doanh nghiệp Việt Nam:

- Về phương thức thanh toán, nên thương lượng với đối tác để sử dụng hình thức thư tín dụng L/C hoặc bảo đảm của ngân hàng để phòng ngừa nguy cơ không thanh toán của người mua.

- Về phương thức giao hàng, cần tiến hành kiểm định hàng hóa thông qua tổ chức giám định quốc tế có uy tín tại nước sở tại trước khi đưa hàng lên tàu.

- Tại đa số các quốc gia Tây Phi, luật thương mại khá thông thoáng và tự do. Đối với những mặt hàng thông thường không thuộc danh mục hạn chế hoặc cấm nhập khẩu thì nhà xuất khẩu nước ngoài không phải chứng minh đã từng xuất khẩu hàng sang nước sở tại hay phải đăng ký tại Phòng Công Nghiệp và Thương mại hoặc Bộ Thương mại của nước nhập khẩu. Ngoài ra, nhà xuất khẩu không phải thanh toán phí nhập khẩu theo yêu cầu của nhà nhập khẩu vì (nếu có) trách nhiệm này thuộc về người nhập khẩu hàng.

- Phải tiến hành sàng lọc và xác minh rõ các doanh nghiệp đối tác, đề nghị đối tác cung cấp địa chỉ đầy đủ bao gồm cả giấy phép đăng ký kinh doanh, thẻ xuất nhập khẩu và địa chỉ ngân hàng nơi doanh nghiệp đó mở tài khoản. Nếu phát hiện có dấu hiệu bất thường, doanh nghiệp Việt Nam có thể gửi hồ sơ đến Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á -Bộ Công Thương (email: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ) hoặc các Thương vụ VN tại châu Phi để nhờ hỗ trợ.

- Doanh nghiệp của ta cần chấm dứt các giao dịch với đối tác sau khi đã được Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á hoặc các Thương vụ VN ở nước ngoài khuyến cáo.

- Khi làm ăn, muốn phát triển lâu dài, bản thân doanh nghiệp của ta phải mạnh về tổ chức, chú trọng đầu tư phát triển nguồn nhân lực, phát triển thị trường, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, kiến thức pháp luật.

- Doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật, đặc biệt là hợp đồng thương mại khi ký kết với đối tác. Khi làm ăn, phải thực hiện đúng pháp luật, không thể vì lợi ích nào đó mà bỏ qua đạo đức kinh doanh, yếu tố pháp lý trong kinh doanh.

- Khi ký hợp đồng, phải tự tin và thận trọng, kỹ lưỡng trước các đối tác. Không e dè mình là doanh nghiệp nhỏ mà bỏ qua các bước thẩm định đối tác.

- Các doanh nghiệp châu Phi thường giao dịch mua bán hàng hoá theo hình thức gặp gỡ trực tiếp, tận mắt nhìn thấy hàng hoá trước khi quyết định mua hàng. Hình thức giao dịch thông qua thương mại điện tử chưa phổ biến ở châu Phi vì cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được cho hoạt động thương mại điện tử. Để mở rộng thị trường sang châu Phi, doanh nghiệp nên tham gia các hội chợ thương mại tổ chức tại châu Phi, các đoàn xúc tiến thương mại do các Bộ, ngành tổ chức hoặc trực tiếp đi khảo sát tìm hiểu thị trường, đồng thời nhờ các Thương vụ của Việt Nam ở châu Phi giới thiệu đối tác.

4. Đối với thị trường Pakistan: khi làm ăn với đối tác Pakistan, nếu phát hiện bị lừa đảo bởi công ty Pakistan, doanh nghiệp có thể trực tiếp viết đơn gửi:

Cục điều tra liên bang Pakistan (Federal Investigation Agency - FIA)

Người liên hệ ( điều tra viên): Ông Abdur Rauf

Phòng điều tra tội phạm kinh tế (Corporate Crime Circle)

Địa chỉ: Block-64, Pakistan Secretariat, saddar, Karachi

Số điện thoại: 021-99202002

Hoặc Thương vụ Việt Nam tại Pakistan (Tham tán Thương mại Nguyễn Hồng Tiến, email: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ).

5. Đối với các nước khu vực châu Phi, nếu phát hiện dấu hiệu khả nghi trong giao dịch, doanh nghiệp Việt Nam nên thông qua Bộ Công Thương và các cơ quan đại diện thương mại của Việt Nam (Thương vụ) tại nước sở tại để tiến hành thẩm tra. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể liên hệ với các Đại sứ quán châu Phi tại Hà Nội.

6. Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á- Bộ Công Thương gửi kèm theo đây danh sách các đối tượng lừa đảo tại Pakistan, Nigeria, Benin, Cameroun và Togo thời gian qua để các doanh nghiệp Việt Nam tránh giao dịch khi gặp phải.