Cuối năm 2010, khu vực Đông Phi đã phải gánh chịu một đợt hạn hán kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới các khu vực trồng trọt và canh tác nông nghiệp. Tính đến cuối tháng 7 năm nay, số lượng người cần trợ giúp khẩn cấp tại Djibouti, Ethiopia, Kenya và Somalia (5 quốc gia có nạn đói hoành hành) ước tính vào khoảng 12,4 triệu người. Giá ngũ cốc đứng ở mức kỷ lục tại một số quốc gia khiến cho một lượng lớn dân số tại khu vực không có đủ khả năng để mua thực phẩm, từ đó làm cho vấn đề an ninh lương thực tại khu vực ngày càng trở nên trầm trọng. Giá cả leo thang là do sự kết hợp của nhiều yếu tố như tình trạng hạn hán làm mất mùa từ đầu năm nay, chi phí nhiên liệu và vận tải tăng mạnh, giá lúa mì nhập khẩu quốc tế tăng, và những bất ổn cũng như lo ngại về sản lượng ngũ cốc năm nay của một số nước trên thế giới.
Tại
Somalia, giá lúa miến đỏ và ngô sản xuất trong nước có dấu hiệu suy giảm từ đầu tháng 7, sau khi tăng liên tục từ đầu tháng 11 năm 2010. Giá lúa miến đỏ và ngô tại thủ đô Magadishu, Baidoa giảm tương ứng 3% và 7% so với mức kỷ lục của tháng 6. Sự sụt giảm này phản ánh kết quả của vụ thu hoạch đầu tiên năm 2011. Tuy sụt giảm như vậy nhưng giá lúa miến và ngô vẫn ở mức cao, tăng tương ứng là 150% và 200% so với cùng kỳ tháng 7 năm 2010. Tương tự, sữa – một loại thực phẩm khá quan trọng trong chế độ ăn uống của người dân Somalia – trong tháng 7 cũng có sự suy giảm về giá nhưng vẫn khá ổn định tại một số khu vực. Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm ngoái, giá sữa vẫn ở mức cao, tiếp nối sự gia tăng về giá từ cuối năm 2010. Giá gạo nhập khẩu trong tháng 7 lại tiếp tục tăng (tăng 39% so với cùng cùng kỳ năm 2010). Giá lương thực tăng một phần là do giá xăng dầu thế giới tăng, sự mất giá của đồng silinh Somali so với đô la Mỹ, tình trạng lạm phát, tình hình an ninh không ổn định và mùa mưa sắp tới.
Tại Kenya, giá ngô tăng mạnh trong tháng 7 và đạt ở mức kỷ lục mới. Xu hướng tăng giá này đã bắt đầu từ tháng 2 và tính đến nay giá ngô đã tăng gấp đôi so với năm ngoái cả ở khu vực thành thị và khu vực nông thôn. Giá ngô tăng là hệ quả do sản lượng mùa vụ thứ 2 cũng như dự kiến cả năm thấp (nguyên nhân là một số khu vực chậm canh tác). Giá xăng dầu trong nước tăng cao cũng như lệnh cấm xuất khẩu thực phẩm của Cộng hòa thống nhất Tan-da-ni-a càng gây thêm áp lực lên giá lương thực tại Kenya.
Tại Djibouti, nơi mà lúa mì nhập khẩu là lương thực chính, giá cả vẫn ổn định trong 3 tháng liên tiếp kể từ tháng 4 năm nay, mặc dù đã có đợt tăng mạnh hồi đầu năm. Tuy nhiên, giá bột mỳ đã tăng 67% so với cùng kỳ năm trước và đạt ở mức kỷ lục tương tự như hồi tháng 7 năm 2008 khi mà cuộc khủng hoảng giá lương thực toàn cầu xảy ra. Sự tăng giá mạnh chủ yếu là do tác động dây chuyền của giá lúa mì thế giới.
Tại
Ethiopia, giá ngô tháng 7 đã tăng trở lại tại hầu hết các vùng, trong đó tại Bahirdar và thủ đô Addis Ababa tăng tương ứng 23% và 9% so với tháng 6. Kể từ tháng 2 năm nay, giá ngô đã bắt đầu có chiều hướng tăng và đến tháng 7 giá ngô đã cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái từ 50-75%, nhưng vẫn thấp hơn so với mức đỉnh điểm trong giai đoạn khủng hoảng giá lương thực toàn cầu năm 2008. Mặt hàng lúa mì – một loại lương thực quan trọng tại quốc gia này – đã “nới lỏng” về giá so với mức kỷ lục hồi tháng 6, nhưng vẫn cao hơn 76% so với cùng kỳ năm 2010. Mặc dù triển vọng về sản lượng ngũ cốc ở các khu vực "Meher" của Ethiopia khá sáng sủa (
dự kiến thu hoạch trong tháng 10), nhưng dự báo giá lương thực tại đây vẫn tiếp tục tăng do chi phí vận tải tăng (
hệ quả của việc giá xăng dầu thế giới tháng 6/2011 tăng – cao hơn 69% so với tháng 6/2010), giá lúa mỳ thế giới tăng, cũng như do sự chậm trễ và sản lượng thu hoạch vụ mùa thứ 2 ở khu vực “Belg” thấp. Giá sữa – mặt hàng thiết yếu nhưng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do hạn hán, đã tăng mạnh nhất là khi điều kiện chăn nuôi gia súc trong vài tháng gần đây rất “khắc nghiệt”. Tại phía đông nam Somali, khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, giá sữa trong tháng 6 đã tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
VIETRADE - 