VIETRADE - Châu Phi, sở hữu 1/2 trữ lượng vàng thế giới, đạt sản lượng hơn 600 tấn, chiếm 1/4 sản lượng toàn cầu năm 2010. Nam Phi, với sản lượng 300 tấn/năm, Ghana (75 tấn/năm) và Mali (50 tấn/năm) là 3 nước sản xuât vàng lớn nhất của lục địa đen.

Sau một thập kỷ đình trệ, 2010 là một năm kỷ lục về sản xuất vàng trên toàn cầu, với sản lượng đạt 2.652 tấn, khi nhu cầu trên thị trường quốc tế tăng mạnh đẩy giá vàng lên mức cao. Tháng 5-2011, hãng tin Bloomberrg công bố, nhóm 3 nước khai thác vàng nhiều nhất thế giới là Nam Phi, tiếp sau là Nga và Trung Quốc.

Giá vàng tăng đã khuyến khích nhiều nước châu Phi khác bắt tay sản xuất loại kim loại quý này, một nguồn tài chính thực sự giúp nhiều quốc quốc gia châu Phi phát triển đất nước.

Châu lục đen đã thu hút được nhiều tập đoàn đa quốc gia chuyên về khai thác và sản xuất vàng. Những tập đoàn lớn như New-Mont Minning đã đầu tư đáng kể vào châu lục này, nhất là khu vực Trung và Tây Phi, những khu vực với hơn 80% mỏ vàng có trữ lượng lớn.

Các công ty khai thác mỏ nhỏ cũng đang tăng cường khai thác những mỏ nhỏ hơn. Công ty Semafo (Canada) cho biết, các hoạt động tại mỏ Mana (Burkina Faso) đã giúp công ty lập một kỷ lục mới về sản lượng vàng trong năm 2010, với 261.100 ounce, tăng 8% so với năm 2009, đem lại lợi nhuận 323 triệu USD.

Một công ty khác của Canađa là La Mancha đang khai thác tại các mỏ Ity (Cote d’Ivoire) và Hassai (Sudan) đã tăng gấp đôi doanh thu trong 2 năm qua, đạt 105 triệu USD.

2010 là một năm tốt lành đối với Ghana (đất nước còn được mệnh danh là “Bờ biển vàng”, khi sản lượng vàng tăng 2,9% và doanh thu tăng 30% trong 9 tháng đầu năm 2010 so với cùng kỳ năm 2009. Việc sản lượng vàng của các nước khác cũng tăng nhờ những nỗ lực trong việc làm trong sạch hoạt động buôn bán kim loại quý này đã tạo thêm nền tảng cho sự phát triển kinh tế của các nước châu Phi.

Theo Bộ Công nghiệp Mỏ Mali, với sản lượng ước tính khoảng 500 tấn, vàng đem lại nguồn thu nhập cho ngân sách nước này 192 tỷ francs CFA  (413 triệu USD) năm 2009, chưa kể tới các khoản trả lương cho 10.000 nhân công trực tiếp và gián tiếp.

Là nước sản xuất vàng lớn thứ 3 châu Phi sau Nam Phi và Ghana, Mali có 7 mỏ vàng công nghiệp và sẽ có thêm 3 mỏ khác, trong đó mỏ Komana được tập đoàn sản xuất vàng lớn thứ 4 thế giới khai thác là Gold Fields (Nam Phi).

Tại Mauritania, thu nhập từ khai thác vàng tăng từ 6 tỷ francs CFA năm 2008 lên 30 tỷ francs CFA (64 triệu USD) năm 2010. Nước này cũng sẽ đầu tư 1,5 tỷ USD trong 3 năm vào mỏ vàng Taziast và tạo ra khoảng 3.000 việc làm cho người dân địa phương.

Angiêri hiện đứng thứ 22 trong bảng xếp hạng gần đây nhất về các nước có trữ lượng vàng được công nhận của Hội đồng vàng thế giới. Trữ lượng vàng của nước này vào khoảng 173,6 tấn, chiếm 4,3% tổng trữ lượng vàng thế giới. Công ty khai khoáng Mines Cancor (Canađa) mới đây thông báo, công ty này đã phát hiện một mỏ vàng mới có tiềm năng lớn ở vùng Hoggar, phía nam Angiêri.

Năm 2010, sản lượng vàng của Angiêri đã giảm đáng kể, chỉ còn khoảng 742,5 kg so với 1.011 kg năm 2009, thấp hơn rất nhiều so với mục tiêu mà Công ty vàng quốc doanh ENOR của nước này đặt ra là 1,5 tấn. Bộ Năng lượng và Khai mỏ Angiêri xác định còn nhiều mỏ vàng ở miền Nam nước này, tập trung ở Hoggar, trong sa mạc Xahara, với trữ lượng đã được khảo sát đạt khoảng 100 tấn, so với tiềm năng dự báo vào khoảng hơn 200 tấn.

Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Libya đang nắm giữ trữ lượng vàng khổng lồ trị giá hơn 6 tỷ USD và hầu hết được cất giữ trong nước. Libya có gần 144 tấn vàng, đứng trong top 25 trên thế giới. Trên thế giới, 20 nước khác có trữ lượng vàng lớn hơn Libya. Tuy nhiên, các nước này đều giàu hơn và có dân số lớn hơn Libya rất nhiều. Chẳng hạn Anh, sỡ hữu trữ lượng vàng gấp đôi Libya nhưng dân số lại cao hơn gấp 10 lần và nền kinh tế của họ cũng lớn hơn gấp 30 lần.

Xuất khẩu vàng của Việt Nam sang châu Phi

Thời gian qua, Việt Nam đã nhập khẩu từ châu Phi một số sản phẩm kim loại như đồng, sắt thép, sắt vụn nhưng chưa mua từ lục địa này mặt hàng vàng. Ngược lại, chúng ta lại suất khẩu sang Nam Phi các sản phẩm đá quý và kim loại quý (trong đó có vàng chế tác) với tổng trị giá 177,268,537 USD năm 2010./.