VIETRADE - Nê-pan là một nước nghèo (với 40% dân số sống dưới mức nghèo khổ), lại có vị trí địa lý không thuận lợi (bao quanh bởi đất liền) và sự bất ổn an ninh chính  trị kéo dài nên nhiệm vụ phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân rất khó khăn.

Từ đầu những năm 90, theo xu hướng chung cùng với các nước khác trong khu vực, Chính phủ Nê-pan đã thực hiện cải cách kinh tế, tuy nhiên, do thiếu vốn, công nghệ và hạ tầng cơ sở yếu kém, thị trường nội địa nhỏ, sức mua thấp, chương trình cải cách ở Nê-pan diễn ra chậm, hiệu quả hạn chế, chưa thu hút được sự chú ý của các nhà đầu tư nước ngoài.

Trong vòng một thập kỷ qua, chính phủ Nê-pan đã có nhiều nỗ lực nhằm giảm tỷ lệ dân số nghèo từ 42% năm 1996 xuống còn 31% năm 2004. Năm 2008, tăng trưởng kinh tế của Nê-pan đạt 5,3%, 2009 là 4,7%. Kinh tế Nê-pan phụ thuộc lớn vào viện trợ nước ngoài thông qua Diễn đàn phát triển Nê-pan (NDF). Theo số liệu của Ngân hàng thế giới, viện trợ phát triển chính thức của tổ chức này dành cho Nê-pan tăng từ 8,2 triệu USD năm 1960 lên 369 triệu USD năm 2003. Riêng Ngân hàng phát triển Châu Á, tính đến tháng 12 năm 2009 đã viện trợ tổng số 2,47 tỷ USD cho Nê-pan.

Nông nghiệp, đánh bắt cá và nông trại là những ngành trụ cột của nền kinh tế, chiếm 38% tổng thu nhập quốc dân. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu bao gồm đậu, gạo, lúa mỳ, mía, đay, sữa, thịt trâu. Ngành công nghiệp tập trung vào công nghiệp chế biến nông sản như chế biến đay, thuốc lá, đường; ngành sản xuất thảm, hàng dệt, sản xuất xi măng và gạch  Ngoài ra, Nê-pan có ngành du lịch tương đối phát triển.

Hiện có khoảng 3 triệu người Nê-pan đang làm việc ở nước ngoài, trong đó số lao động hợp pháp là 1,5 triệu người. Lượng kiều hối hàng năm của lực lượng lao động này đã giúp thúc đẩy tăng trưởng và cứu vãn nền kinh tế trong giai đoạn khủng hoảng. Năm 2009, lượng kiều hối của Nê-pan tăng 47% đạt 2,8 tỷ USD.

Nê-pan có tiềm năng phát triển thủy điện, du lịch và vận tải. Đây cũng là 3 lĩnh vực hiện thu hút đầu tư nước ngoài tại nước này. Về ngoại thương, do tình hình bất ổn về chính trị, sức cạnh tranh yếu của nền kinh tế, công nghệ lạc hậu, vị trí địa lý không thuận lợi và dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai  nên việc trao đổi hàng hóa của Nê-pan vẫn chủ yếu diễn ra với các nước trong khu vực, chủ yếu với Ấn Độ (chiếm 60% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của nước này).

Hàng hóa nhập khẩu chủ yếu của Nê-pan bao gồm xăng dầu, phương tiện vận tải và phụ tùng, dược phẩm, máy móc và trang thiết bị, hóa chất, xi măng, thiết bị máy nông nghiệp.

Hàng hóa xuất khẩu chủ yếu bao gồm hàng dệt và nguyên liệu, nước hoa quả, gia vị, hạt bạch đậu khấu, thảm, đay thành phẩm, bao tải, dây cáp điện, sợi xe.

Bảng : Một số chỉ số kinh tế của Nê-pan

Đơn vị: %

Nguồn: Triển vọng phát triển Châu Á 2010, Ngân hàng ADB