VIETRADE - Malawi là nước sản xuất chè lớn thứ 2 tại châu Phi chỉ đứng sau Kenya, hiện thu hút một lực lượng lao động trực tiếp khoảng  42.000 người và 300.000 lao động gián tiếp. Chè của Malawi cũng nổi tiếng không kém về hương vị đậm đà cũng như màu nước đặc trưng không thể nhầm lẫn được khi so với các loại chè được trồng ở các nơi khác trên thế giới.

Tình hình sản xuất

Cây chè được trồng lần đầu tiên tại Malawi vào năm 1878 dưới thời thuộc địa của Anh. Do điều kiện thổ nhưỡng và khí khậu thuận lợi như có các vùng đất nằm ở độ cao từ 1.000-2.200m so với mặt nước biển, có độ ph từ 4-5.5 và độ ẩm trong đất cao, diện tích trồng chè tại quốc gia này đã gia tăng nhanh chóng. Malawi hiện có gần 19.000 ha đất trồng chè, được tập trung chủ yếu tại 3 khu vực đó là vùng Thyolo (chiếm 48% diện tích), Mulanje (34%) và Vịnh Nkhta (3%). Cây chè tại Malawwi được trồng chủ yếu dưới hình thức trang trại với diện tích 15.600 ha. Số diện tích còn lại do khoảng 7.000 nông hộ nhỏ tự canh tác. Do được trồng trên qui mô lớn và điều kiện chăm sóc kỹ thuật tốt hơn đã khiến cho sản lượng chè bình quân trồng tại các trang trại đạt 2.129 kg/ha cao hơn mức 810 kg/ha của các nông hộ. Chè của Malawi hiện nay được chế biến chủ yếu theo phương pháp CTC (cắt, vò, sao) và nổi tiếng với 3 loại chè đó là chè Salima Peony, Mulanje và Antlers D’ Amour.

Tình hình tiêu thụ

Tổng sản lượng chè Malawi sản xuất trong năm 2010 đạt xấp xỉ 50.000 tấn trong đó 95% được xuất khẩu và mang về một lượng ngoại tệ là 72.3 triệu USD tăng hơn 13% so với năm 2009. Chè của Malwai được xuất khẩu tới khoảng 30 nước trên thế giới trong đó Nam Phi và Anh là 2 thị trường tiêu thụ chè lớn nhất của quốc gia này, chiếm thị phần tương ứng là 39% và 25%.

Chè của Malawi được giao dịch theo 2 hình thức chủ yếu đó là bán qua sàn đấu giá Limbe (chiếm gần 40% sản lượng) và giao dịch trực tiếp giữa người trồng và người mua. Trong những năm gần đây, xu hướng các nhà sản xuất chè tại Malawi chuyển sang bán các sản phẩm của mình tại sàn đấu giá Mobassa của Kenya đang có chiều hướng gia tăng do sàn đấu giá Mobassa là một trong những sàn đấu giá chè lớn nhất trên thế giới, thu hút được các nhà sản xuất chè từ khắp khu vực như Uganda, Burundi, Rwanda, Tanzania, Zambia và Kenya cũng như người mua nhiều nơi trên thế giới tới giao dịch với khối lượng lớn.

Chính sách phát triển

Nhằm phát triển ngành chè, chính phủ Malawi khuyến khích mạnh mẽ các cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước đầu tư vào ngành. Các lĩnh vực hiện đang được chính phủ nước này khuyến khích đó là:

- Nghiên cứu và Phát triển các giống chè mới có năng suất và chất lượng cao hơn để giúp gia tăng giá chè của người sản xuất.

- Đầu tư vào hệ thống tưới tiêu nhằm giúp cho sản lượng và năng suất chè không bị ảnh hưởng trong mùa khô từ tháng 6 đến tháng 11 do thiếu nước.

- Đầu tư mới, cải tạo các cơ sở chế biến chè.

Khi đầu tư vào các lĩnh vực trên, nhà đầu tư sẽ được hưởng nhiều ưu đãi do chính phủ nước này đưa ra như miễn thuế nhập các vật liệu xây dựng nhà máy, nhà kho; Tự do chuyển cổ tức, lợi nhuận về nước; miễn thuế doanh thu trong 5 năm…/.